Redakcja BM24, pt., 06/04/2012 - 20:41

Obchody Paschalnego Triduum Męki i Zmartwychwstania Pańskiego rozpoczynają się wieczorną mszą świętą Wieczerzy Pańskiej, celebrowaną w Wielki Czwartek, kończą zaś - nabożeństwem nieszporów, odprawianym w Niedzielę Wielkanocną. Nazwy Triduum Paschalne używa się od 1929 roku; wcześniej mówiono o Triduum Sacrum . Łacińskie słowo triduum oznacza dokładnie 'trzy dni'. Tradycja Kościoła rzymskokatolickiego pozwala jednakże rozumieć triduum również jako trzy fazy misterium Odkupienia. Etap pierwszy to pożegnalna uczta, zwana Ostatnią Wieczerzą, oraz zapowiedz ofiary; etap drugi - wydarzenia Wielkiego Piątku, zakończone śmiercią Chrystusa na krzyżu; część trzecia - spoczynek w grobie i cud zmartwychwstania. Nie jest to już okres przygotowania, lecz czas bezpośredniego uczestnictwa w celebracji świąt.

W wielkoczwartkowe przedpołudnie we wszystkich kościołach katedralnych odprawiana jest tzw. msza krzyżma. Liturgia eucharystyczna Wielkiego Czwartku upamiętnia moment ustanowienia Najświętszego Sakramentu - przeistoczenia chleba i wina w Ciało i Krew Chrystusa. W katedrach biskupi święcą w tym dniu oleje, potrzebne przy udzielaniu sakramentu chrztu, bierzmowania i sakramentu chorych. Oliwa była niegdyś środkiem wzmacniającym i leczniczym, a gałązki drzewa oliwkowego -symbolem pokoju. Dlatego Kościół tak szeroko wykorzystuje oliwę w swoich obrzędach.

Po mszy św. ksiądz obnaża ołtarz. Czyni tak na pamiątkę obnażenia Jezusa z szat i obmycia Jego ciała. Z ołtarza zdjęto wszystko, nawet krzyże i lichtarze. To piękny polski zwyczaj i jakże przywodzący na myśl te chwile kiedy Jezus "...wstał od stołu, złożył swe szaty, wziął prześcieradło i przepasał się nim. Potem napełnił naczynie wodą, zaczął umywać uczniom nogi i ocierać je prześcieradłem, którym był przepasany..."

Wielki Czwartek od dawien dawna uważany był przez Słowian za dzień zaduszny. We wschodniej Małopolsce gospodynie piekły w tym dniu specjalne baby, zwane perepiczkami. Zanoszono je na cmentarz wraz z garncem pełnym wody. Tam, nad grobami, a więc tak jakby w obecności przodków, gospodarze wymieniali między sobą perepiczki i wodę. Jeszcze w XVIII w., a miejscami i w wieku XIX, istniał w tym dniu zakaz przędzenia i szycia. Podobny zakaz obowiązywał we wszystkie dnie zaduszne w ciągu roku.

Wielki Piątek poświęcony jest przeżyciom, związanym z męką i śmiercią Chrystusa. Podobnie jak w Srodę Popielcową katolików obowiązuje zachowywanie ścisłego postu. Przekazy ewangeliczne pieczołowicie opisują poszczególne etapy ofiary Syna Bożego.

Współczesne nabożeństwo Wielkiego Piątku sprawowane jest po południu - ustalenia wskazują bowiem, że Jezus umarł około godziny piętnastej naszego czasu. Tego dnia nie odprawia się mszy. Po podejściu do ołtarza kapłani w czerwonych szatach, przypominających o ofierze krwi, klękają lub padają na twarz i modlą się w milczeniu. Po chwili rozpoczyna się liturgia słowa. Na zakończenie odmawiana jest dawna, uroczysta modlitwa powszechna, obejmująca wszystkie stany Kościoła i cały świat.

Kolejną częścią wielkopiątkowego nabożeństwa jest adoracja krzyża. Do świątyni wnosi się przykryty tkaniną krzyż z wizerunkiem umęczonego Chrystusa. Przy wtórze antyfony, podkreślającej związek męki ze zbawieniem, kapłan odsłania najpierw wierzchołek, pózniej prawe ramię i ostatecznie cały krzyż. Księża, a następnie wszyscy wierni podchodzą do krzyża, aby przez przyklęknięcie i symboliczny pocałunek wyrazić osobiste przyjęcie odkupienia. Całości towarzyszy śpiew tradycyjnych pieśni. Po zakończeniu adoracji i obrzędach komunii Najświętszy Sakrament w procesji przenosi się do tzw. grobu. Zwyczaj budowania grobu wywodzi się z Jerozolimy, gdzie wierni gromadzili się w kolejnych miejscach, związanych z męką Chrystusa - aż po miejsce pośmiertnego spoczynku. Udokumentowane ślady istnienia tego obrzędu w Polsce pochodzą z XIII wieku; znany jest on również w Austrii i w Bawarii. Początkowo w grobie składano krzyż przykryty czerwonym ornatem; w latach pózniejszych umieszczano tam figurę Jezusa. Najistotniejsze jest wszakże wystawienie monstrancji z Hostią, okrytej białym, przezroczystym welonem. Przeniesienie Eucharystii przypomina zdjęcie z krzyża i pogrzeb Chrystusa. Ostatnia modlitwa przy grobie wskazuje jednak nadzieję.

W dniu tradycyjnego wyciszenia nie sprawuje się mszy świętych. Główny ołtarz pozostaje obnażony. Przez cały dzień trwa adoracja Chrystusa złożonego do grobu. Zgodnie ze starym polskim obyczajem przy symbolicznej mogile Zbawiciela czuwa warta - ministranci, harcerze, na wsiach niekiedy także strażacy w galowym umundurowaniu. Wierni przychodzą do świątyń, w których kapłani błogosławią pokarmy przeznaczone na świąteczny stół, czyli tzw. święcone (święconkę) - kończy się przecież czas postu. Modlitewna zaduma panuje do póznych godzin popołudniowych.

Przebieg liturgii eucharystycznej nie odbiega w swym zasadniczym kształcie od typowego toku mszy świętej. Uroczystości Wigilii Paschalnej ukoronowane są komunią i uroczystym błogosławieństwem; słowa rozesłania wzbogaca się o dwukrotne, kunsztowne w melodii Alleluja. Ostatnim akcentem jest wezwanie do udziału w procesji rezurekcyjnej, która w warunkach polskich bywa przenoszona na niedzielny poranek.

Zaloguj się lub utwórz konto, by odpowiadać

Etykietowanie:

Forum ogólne

36 komentarzy

1. Wielki Post to szczególny

Maryla, śr., 04/04/2012 - 22:56

Wielki Post to szczególny okres w życiu większości Polaków. Aż 80 proc. z nas unika wówczas zabawy, 74 proc. przystępuje do spowiedzi, 64 proc. deklaruje post, a ponad połowa stara się uczestniczyć w Drodze Krzyżowej i zmienić coś w swoim życiu na lepsze – wynika z przeprowadzonego w marcu badania CBOS.

Autorzy badania postawili pytanie, czy najważniejsze zalecenia Kościoła w okresie Wielkiego Postu - takie jak post, jałmużna i modlitwa – w świecie postępującej sekularyzacji i zawrotnego tempa życia wciąż wywołują żywy oddźwięk oraz czy praktyki religijne są równie trwałe co tradycje świeckie.

Okazuje się, że dla większości respondentów badania, Wielki Post to czas szczególny. Aż 80 proc. Polaków unika w tym okresie hucznych zabaw, 74 proc. stara się przystąpić do spowiedzi, 66 proc. planuje uczestniczyć w wielkopostnych rekolekcjach, 64 proc. przykłada większą wagę do przestrzegania postu.

Ponad połowa dorosłych (59 proc.) stara się uczestniczyć w nabożeństwach Drogi Krzyżowej lub Gorzkich Żalów oraz zmienić coś w swoim życiu na lepsze (57 proc.). Prawie połowa Polaków (49 proc.) w czasie Wielkiego Postu na ogół bardziej wspiera potrzebujących oraz więcej się modli (46 proc.).

CBOS porównał tegoroczne deklaracje Polaków z ich postanowieniami z roku 2003. Stosunek do wielkopostnych praktyk związanych z przestrzeganiem nakazów i zakazów kościelnych zmienił się w niewielkim stopniu. Wzrosła liczba osób deklarujących uczestnictwo w Drodze Krzyżowej i Gorzkich Żalach (z 53 do 59 proc.), natomiast mniej stawia sobie za cel, by więcej się modlić (z 51 do 56 proc.).

Równocześnie więcej badanych deklaruje gotowość podejmowania bardziej refleksyjnych praktyk – by zmienić coś w swoim życiu na lepsze (z 50 do 57 proc.) i bardziej wspomagać potrzebujących (z 41 do 49 proc.).

CBOS zauważa, że przestrzeganie praktyk wielkopostnych jest przede wszystkim uzależnione od religijności badanych – im częściej biorą oni udział w mszach i nabożeństwach, tym bardziej angażują się w praktyki związane z tym okresem.

Z badania wynika, że nawet osoby deklarujące sporadyczne uczestnictwo w mszach (kilka razy w roku) w okresie Wielkiego Postu unikają rozrywek (66 proc.), a niemal połowa twierdzi, że bardziej przestrzega postu i stara się przystąpić do spowiedzi (po 44 proc.).

Nawet wśród respondentów, którzy w ogóle nie uczestniczą w praktykach religijnych co trzeci unika hucznych zabaw, a co piąty stara się zmienić coś w swoim życiu na lepsze. Pozostałe praktyki, szczególnie te związane z uczestniczeniem w obrzędach religijnych, takich jak rekolekcje, nabożeństwa czy spowiedź, są przez osoby niepraktykujące tylko sporadycznie zachowywane.

Osoby między 35. a 44. rokiem życia oraz mające więcej niż 65 lat nieco częściej niż pozostali przystępują do spowiedzi oraz uczestniczą w rekolekcjach, najstarsi zdecydowanie częściej twierdzą, że w tym okresie starają się więcej modlić. Ponadto badani powyżej 35. roku życia częściej uczestniczą w nabożeństwach Drogi Krzyżowej i Gorzkich Żalów oraz wspomagają potrzebujących. Osoby powyżej 25. roku życia częściej niż najmłodsi unikają zabaw, a mające więcej niż 55 lat częściej starają się przestrzegać postu.

Ważnym czynnikiem udziału w praktykach wielkopostnych jest także płeć. Kobiety zdecydowanie częściej niż mężczyźni deklarują, że w tym okresie starają się przestrzegać wszystkich praktyk, o które zapytał CBOS.

Badanie CBOS przeprowadzono w dniach 8-14 marca na 1015-osobowej próbie losowej dorosłych Polaków.

Maryla

------------------------------------------------------

Stowarzyszenie Blogmedia24.pl

Triduum Paschalne. Wielki Czwartek. Wielki Piątek. Wielka Sobota .

36 komentarzy

1. Wielki Post to szczególny

2. Spalili krzyż w środku

3. Ruszyła Ewangelizacja

4. Wielki Czwartek - wspomnienie ostatniej wieczerzy

5. A myśmy się chlubić powinni- Wielki Czwartek

6. Wielki Piątek

7. Abp Józef Michalik - Medytacje, Droga Krzyżowa

8. A gdy nastał ranek...

9. Czekając na Zmartwychwstanie

10. Redakcja BM 24,

11. Groby Pańskie w łódzkich kościołach

12. CZERSKA CENZURUJE JASNĄ GÓRĘ -

13. Tysiące warszawiaków na Drodze Krzyżowej

14. Droga Krzyżowa na krakowskim Kazimierzu [ZDJĘCIA]

15. Pasja Jezusa Chrystusa - Męka Jezusa - Cały film - Polski lektor

16. Wielka Sobota czas ciszy i oczekiwania

17. Czerska lata po kosciołach i cenzuruje Groby Pańskie.

18. Prof. Treppa: Krew na Całunie

19. Ks. Kowalczyk: Judasz

20. Bp Libera: w Wielką Sobotę

21. Czerska i okolice śledzą i donoszą

Wyrwane serca, krzyk i tupolew.

22. Kościół katolicki był przez wieki ostoją polskości. Jest i dzisi

23. Kilka tysięcy zgierzan przeszło Drogą Krzyżową

24. ks. Gabriel Pisarek scj Święte Triduum Paschalne

25. Dziękując za dar kapłaństwa W

26. Święte Triduum Paschalne

Wielki Piątek

27. Dzień męki i śmierci Jezusa

28. Wielka Sobota - cisza i

29. Parafia pw. Świętej Rodziny

30. To czyńcie na moją pamiątkę W

31. Patrzmy na Pana

32. Chrystus poniósł śmierć za

33. Nie bójmy się! Odcięci od

34. Wanda Landowska plays Bach - Das wohltemperierte Klavier, c 1935

35. Przez chrzest umarliśmy dla

36. Dobrego Dnia,w Dniu Wielkiej Soboty

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga